Khoảng sân trong – đặc biệt những lá phổi xanh.

Một đặc điểm nữa của sân trong Nhật Bản là diện tích thường khá nhỏ

Đôi khi chỉ cần nhìn vào đặc trưng các thức cột đó mà người ta còn có thể đoán được niên đại và tông tích của công trình.

“Hít thở” bằng những ngôn ngữ khác Được xem như lá phổi trọng tâm của mọi ngôi nhà, sân trong của La Mã cổ đại có hai dạng trước và sau, sân phía trước luôn có một hồ nước hình chữ nhật tại trung tâm để chứa nước mưa, sân phía sau là vườn cây được bài trí cẩn thận.

Thỉnh thoảng trong sân chỉ cần một hồ nước hay cây lớn làm điểm nhấn, phần nền còn lại chỉ phủ vật liệu hoặc thảm thực vật tầm thấp

Đặc biệt đối với các cao ốc hay văn phòng máy lạnh, thì những góc sân nho nhỏ đầy nắng với kính cường lực bọc xung quanh, có thể khiến không gian làm việc thêm phần thoải mái và dễ chịu. 000 năm sau người La Mã mới thật sự mở ra một bước ngoặt mới trong thiết kế và xây dựng, khi đó, sân trong mới bắt đầu được chú trọng về mặt công năng lẫn hình thức thẩm mỹ.

Với dạng sân trong cổ điển của châu Âu, thì bố cục đối xứng qua một hoặc hai trục được xem như một mô tuýp điển hình

Ở giữa khoảng sân lát hoa văn truyền thống, rộng rãi và thoáng đạt, thường xuất hiện bộ bàn ghế đá như là một “điểm hẹn” để người ta có thể ngồi vừa nhấm nháp tách trà, vừa trò chuyện, hoặc cùng nhau thưởng thức thú vui cao nhã bên bàn cờ cùng kỳ thủ.

Như ở vườn trà Chaniwa, trước khi bước vào trà thất mới phải đi qua các phiến đá bước dặm đến bể nước để tẩy trần thuộc hạ.

000 năm trước Công nguyên với sự pha trộn của nhiều chức năng khác nhau, thậm chí ở một số khu vực chúng còn được xây dựng cho việc giữ các động vật và gia súc nhỏ

Ngoại trừ các sân trong của các công trình mang tính cộng đồng, những sân tại gia chỉ vừa đủ để người nhìn có thể quan sát và cảm nhận rõ nét toàn bộ quang cảnh như một bức tranh trước mặt mà không cần phải phóng tầm mắt ra xa.

Ngoài ra trong một số công trình ở châu Âu các thức cột còn kết hợp với cung tròn tạo các mái vòm đầy vẻ uy nghi và cổ kính bao quanh sân. Đặc biệt các lối đi ở sân trong theo phong cách Nhật Bản chỉ mang hình thức tượng trưng, hiếm khi được sử dụng trừ khi đó là các nghi tiết buộc

Bài và ảnh: Nguyễn Bảo Tiên Hoàng. Ngược tìm về “gốc rễ” Nhà có kèm sân trong cốt phổ thông ở các vùng có khí hậu ôn đới, trong đó sân trong đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện vi khí hậu, làm mát ngôi nhà trong những ngày thời tiết oi bức.

Sân trong chẳng những cung cấp một khoảng không gian thái bình giữa thiên nhiên tràn ngập ánh sáng và khí trời, mà còn bảo đảm sự tây riêng và an toàn gia chủ

Ở một số công trình các khoảng sân trong có thể lớn hơn nhưng xu hướng đơn giản hóa vẫn luôn đi đầu, bên cạnh đó cũng có thể bắt gặp những cách bố trí dày đặc và chi tiết hơn nhưng hầu hết đều theo bố cục bất đối xứng khá tự do.

Bốn phía có thể là những chậu cây cảnh được gia chủ coi sóc cẩn thận, đăt gọn gàng ở những hàng hiên xung quanh, hoặc đơn giản hơn là những góc sân phủ cây cỏ hay các loại dược chất được trồng theo gu với hình thức khá tự do.

Cùng sự nới rộng về diện tích của sân trong, các thức cột bắt đầu xuất hiện dọc các hàng hiên, bao quanh chu vi của sân, có ảnh hưởng rất lớn đến cấu trúc của các sân trong châu Âu, đặc biệt là sân trong của các tu viện nhiều thế kỷ sau đó

Với những gia chủ có thị hiếu ngồi thư giãn trong khoảng không gian thiên nhiên, thì một bộ bàn ghế ngoài trời là sẽ là sự tuyển lựa tốt nhất.

Nhiều người xem chúng như cùng một nghĩa, nhưng thật ra Patio bao hàm cả sân trước, sân sau và sân trong, là một từ gốc Tây Ban Nha cụ thể để chỉ các khu vực ngơi nghỉ, ăn uống ngoài trời có dùng vật liệu lát nền thay vì để các khoảng đất hay thảm cỏ tự nhiên.

Các thiết kế sân trong về sau được ứng dụng và phát triển ngày một đa dạng từ hai hình thức cơ bản này

Nhắc đến sân trong chẳng thể không nhắc đến thứ Patio. Ở Trung Quốc, nơi luôn đề cao mối quan hệ huyết tộc gia đình, đặc biệt là ở những gia đình yêu chuộng truyền thống, sân trong như một “đầu mối” hội tụ, quần cư những đơn vị gia cư quy mô nhỏ.

Nếu các khoảng sân trong theo phong cách hiện đại khá tinh giản và đề cao vật liệu lát nền thì những mảnh vườn bên cầu thang lại thường rậm rì và nhiều khoảng “xanh” hơn

Dù rằng vậy chúng cũng được bắt gặp ở các vùng có khí hậu khắc nghiệt hơn từ nhiều thế kỷ trước. Ở nơi đó, sân trong được các nghệ nhân biến hóa hình thức với đá, sỏi theo phong cách thiền Karesansui hay bố trí những mảng cây cảnh, bể nước, đá bước dặm theo hình thức vườn trà Chaniwa.

Dọc suốt chu vi sân là các hàng cột La Mã hay Hy Lạp bố trí dày hoặc loáng thoáng tùy thị hiếu, vừa có tính thẩm mỹ cao vừa có tác dụng tạo đường dẫn cho lối đi ở hàng hiên

Được xem như một khu vực thông tầng đầy tiện dụng, những mảng sân này không chỉ điểm tô cho những góc cầu thang thêm sinh động mà còn góp phần mang thiên nhiên vào mỗi ngôi nhà. Cho nên một sân trong dù cổ điển hay đương đại vẫn hoàn toàn có thể xuất hiện thêm các khu vực Patio đầy tiện dụng và đẹp. Được biết đến sớm nhất là các dạng sân trong ở Iran và Trung Quốc xuất hiện vào khoảng 3

Dạng sân này thường có kích tấc khá lớn, chỉ xuất hiện ở các công trình công cộng, đền đài, trong đó trọng tâm có thể là hồ phun nước, một bồn hoa lớn hay đơn giản chỉ là mảng sân được lát hoa văn theo phong cách Mosaic. Bình thường ở các sân trong cổ điển Châu Âu sẽ không có hình thức này, nhưng một đôi dãy ghế đá được xếp đặt đối xứng qua trọng điểm sân cũng có thể giúp bạn tận hưởng tự nhiên một cách thư giãn và thoải mái.

Vật liệu lát sân cũng khá đa dạng và phong phú, tùy sở thích mà gia chủ có thể tuyển lựa những nguyên liệu sao cho bật lên vẻ hiện đại và cá tính cho khoảng sân của mình

Đặc biệt có thể kể đến là những khoảng không gian ngay bên dưới cầu thang. Bao bọc xung quanh khu trung tâm thường là các luống hoa và cây xanh được cắt tỉa gọn ghẽ cẩn thận, màu sắc của các dãy hoa không trộn lẫn mà được sắp đặt theo một ý đồ cố định. Trong khi đó, ở Nhật người ta lại quan niệm khoảng sân trong là một bức tranh nghệ thuật xếp đặt mang trong mình những giá trị đạo đức và nhân bản sâu sắc

Sân trong cũng là một trong những nét đặc trưng kiến trúc – phong cảnh của một số nước châu Á. Bàn về những “lá phổi” hiện tại, đa phần các gia chủ đều muốn đưa một phần không gian tự nhiên như vậy vào nhà nhưng không phải bất kỳ căn hộ nào cũng có kích tấc lớn, chính bởi thế những khoảng sân trong từ nhỏ đến vừa phải như thông tầng xoành xoạch là sự tuyển lựa tốt nhất.

Có thể nói, chỉ cần nhìn vào mảng sân trong, người ta có thể nói lên được phần nào về truyền thống văn hóa tổ quốc, quan niệm về mối liên hệ giữa tự nhiên và kiến trúc, cũng như cái tôi biệt lập của chủ sở hữu công trình

Lúc này, các hàng hiên xung quanh nhẹ nhàng biến thành những vị trí thưởng thức tự nhiên đầy ý nhị và tĩnh tại.

Ngày nay, sân trong được thiết kế và xây dựng tại khắp nơi trên thế giới với rất nhiều biến thể khác nhau.

Nhưng phải đến 1. Gắn liền với yếu tố mặt nước trong phong thủy, người Trung Quốc cũng chuộng đặt các lu nước hay bồn nước nhỏ tại khu trọng tâm sân trong. Những sân trong đương đại đẵn dùng bố cục bất đối xứng, đặc biệt bố trí cây xanh tương đối đơn giản nhưng không hề đơn điệu.

Sân trong được xem là nơi tĩnh và rất riêng tây, do vậy có một số nhà bố trí nhiều sân trong, với những sân ngoài cùng để tiếp khách và sân trong cùng dành riêng cho gia chủ hay người nhà.

Tùy theo gu, nhu cầu sử dụng và đi lại mà ta có thể đặt chúng ở trọng tâm, dựa vào tường hay yên vị tại một góc nhỏ trong vườn.